تبلیغات
آزادلــو
X
امروز:
آمار سایت
آرشیو موضوعات

صفحات دیگر

نظرسنجی
  • فعالیت پایگاه خبری آزادلو در این یک سال را چگونه ارزیابی می کنید؟

  • پیوندهای خبری مربوط به مغان
    پیوندهای مفید
    نویسندگان

    سایت آزادلو نخستین پایگاه خبری تحلیلی شهرستان مغان (گرمی) میباشد.

    این سایت در سامانه پایگاه های اینترنتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ثبت شده است.

    نشریه الکترونیکی آزادلو برای انعکاس اخبار شمالغرب کشور و منطقه مغان شکل یافته است.

    این سایت پیرو قوانین جمهوری اسلامی بوده و وابسته به هیچ حزب سیاسی نمیباشد.

    Email : azadlo.mughan@yahoo.com

    موغامی موسیقی اصیل ایرانی و آذربایجانی قدمت طولانی در اعصار داشته و اوج شور موسیقی آذربایجان، شمال و شرق ایران زمین به شمار می رود که در معرض خطر دست اندازی هنر ربایان قرار دارد.

    به گزارش خبرنگار مهر، گرچه موسیقی موغامی ریشه ای کهن در تاریخ ایران زمین داشته و حتی آثار آن در قرن پنجم هم دیده می شود اما تنها منبع اكثر فعالان موسیقی موغامی در این زمینه  كتابی است كه در باكو نگاشته شده و ترجمه آن توسط انتشارات سروش منتشر شد که اغلب موارد را نویسنده کتاب به شهر و کشور خود نسبت داده است. به عقیده کارشناسان، این ژانر موسیقائی در ایران به جایگاه شایسته خود نرسیده و مستلزم سرمایه‌گذاری، تحقیق و شناساندن بیشتری است تا سرنوشتی همچون تار، موسیقی عاشقی و دیگر فرهنگ و هنر فولکلور نداشته باشد.

    ریشه موسیقی مقامی؛ در ادب و فرهنگ ایران

    كارشناس و پژوهشگر موسیقی و فعال فرهنگی و مترجم كتاب مكتب قوپوز در بررسی موسیقی مقامی و جایگاه کنونی آن، پیش از هر چیز به تشریح ریشه این موسیقی پرداخته و در این خصوص می گوید: واژه مقام در منطقه آذربایجان به دلیل فونوتیك آوایی و گویش محاوره ای با ضم اول به شكل موقام تلفظ می شود وبه عبارتی "موقام" تلفظ محلی واژه مقام بوده که البته در تلفظ و املای تركی آذربایجانی «موغام» درست تر است.

    جواد کریم نژاد با بیان اینکه در موسیقی قدیم ایران با مفاهیم دستگاه، پرده، شعبه، آهنگ در متون و منابع موسیقائی و ادبی بكار رفته است، یادآور می شود: در سیر تاریخی موسیقی، مقام در زبان ها و زمان های مختلف، توسط علمای فن موسیقی و نظریه پردازان این علم به صوت واژگان مخصوص تعبیر شده است.

    کریم نژاد با اشاره به نشانه های وجود ریشه مقام در تاریخ، اضافه می کند: مثلا ابن سینا و فارابی از اجناس و جماعه( گروه اصوات متوالی در اكتاو)، صفی الدین ارموی(موسیقی شناس و موسیقی دان  بزرگ ایران زمین در قرن هفتم) از ادوار و شد با جمع شدود و بالاخره عبدالقادر مراغی(موسیقی پژوه متخصص در علوم نظری و علمی موسیقی در قرن هشتم) از مقامات دوازده گانه سخن رانده است.

    وی با بیان اینکه در موسیقی ایران عهد ساسانی، خسروانی یا خسروانیات به مفهوم دستگاه بوده و بعد از اسلام بر مبنای بروج دوازده گانه(اثنی عشره) دوازده مقام تعبیه شده، می گوید: اسامی این 12 مقام شامل راست، عشاق، عراق، اصفهان، حسینی، حجاز، نوا، بوسلیك، زیرافكند یا كوچك، بزرگ، زنگوله، رهاوی است.

    کریم نژاد همچنین در كتاب قابوس نامه، تالیف عنصالمعالی كیكاوس بن قابوس پادشاه طبرستان را از دیگر شواهد مقام عنوان کرده و یادآور می شود: حتی در آثار نظامی گنجوی، شاعر شیرین سخن ادبیات پارسی نیز به نام این مقام ها بخصوص در منظومه«خسرو شیرین» نیز اشاره شده است.

    موسیقی موغامی نقل سینه به سینه از مادران و شاعران

    موسیقی موغامی هم همچون دیگر فولکور ایران زمین به صورت نامکتوب و شفاهی سینه به سینه منتقل شده و بهترین شاهدان آنها مادران و شاعران این مرز و بوم برای رساندن این موسیقی به نسل پس از خود بوده اند.

    كارشناس و پژوهشگر موسیقی و فعال فرهنگی یادآور می شود: موسیقی موغامی در طول قرن‌ها صیقل یافته و محصول آفرینش نوازندگان و خوانندگان در اعصار مختلف بوده و این‌آثار هنری در سایه خلاقیت نسل‌های متعدد با انتقال شفاهی از نسلی به نسل دیگر متکامل‌تر شده که به عنوان میراث موسیقی به نسل فعلی رسیده و به عبارتی این نوع موسیقی نتیجه ذوق هنری مردمان آذربایجان در صدها سال گذشته و نیز مشرق‌زمین بوده است.

    کریم نژاد می گوید: در تقسیم‌بندی علمی ، موسیقی آذربایجان به سه ژانر موسیقی ملّی (شامل ترانه‌ها، رنگ‌ها، ضربی‌ها، آهنگ‌های رقص) موسیقی مبتنی بر سنت‌های نامکتوب شفاهی- حرفه‌ای یا همان موسیقی موغامی و موسیقی عاشیقی که به نوعی ویژگی‌های آن دو را در خود انعکاس می‌دهد، تقسیم بندی می‌شود.

    در این میان آموزش این موسیقی به هنرجویان در واقع هچون گذشته بوده و صورت سینه به سینه  و سنت نامكتوب نقل و انتقال یافته و می یابد .

    کتاب آموزشی فعالان مقامی ایرانی؛ کتاب وارداتی از باکو

    كارشناس و پژوهشگر موسیقی و فعال فرهنگی با اشاره به فعالیت هایی که در زمینه موسیقی موغامی انجام می شود، اظهار می دارد: شمار افراد آشنا با هنر موسیقی موغامی، نوازندگان و خوانندگان در محدوده جغرافیایی آذربایجان و استان های ترك زبان ابران همچون اردبیل ، زنجان ، همدان و .. كم نبوده ونیست و برخی اساتید و آموزشگاه های متعدد موسیقی در این زمینه فعالیت های چشمگیری داشته اند.

    وی ادامه می دهد: اما در زمینه تحقیق و پژوهش و مستندات علمی و منابع مكتوب قابل استناد ، كه متضمن حفظ و اشاعه این نوع موسیقی و سپردن آن به نسل آینده این سرزمین است، خیلی كم بوده و متاسفانه تنها منبع اكثر فعالان موسیقی موقامی در این زمینه  كتابی است كه در باكو نگاشته شده و ترجمه آن توسط انتشارات سروش انتشار یافته است.

    کریم نژاد تصریح می کند: متاسفانه نویسنده کتاب در آن بالطبع خیلی چیزها را به خود نسبت داده و غافل از اینكه حتی نام  اكثر موغام ها ،  شعبات و گوشه های آن  هنوز هم فارسی و برگرفته از آداب و سنت های این آب و خاك است.

    ضرورت ثبت موسیقی مقامی در میراث ناملموس

    عضو باشگاه هنر پژوهان جوان كشور بر ضرورت ثبت موسیقی مقامی در میراث ناملموس تاکید کرده و می گوید: آنچه واضح و مبرهن است، به دلیل كم‌كاری یا عدم اهمیت دادن به میراث فرهنگی و هنری ایران توسط مسئولان فرهنگی مربوط،  در طول سالیان شاهد تاراج میراث فرهنگی و هنری ایران توسط كشور های همسایه و به بیانی بهتر  دست درازی و بهره برداری از سفره رنگین میراث فرهنگی ایران بودیم که این موضوع فقط به كشور جدیدالتأسیس جمهوری آذربایجان محدود نمی شود.

    وی ادامه می دهد: در گذشته ای دور، اعراب ساز بربط ایرانی را از ما گرفته و بنام عود به جهانیان شناسانده اند بطوری ‌كه امروزه بسیاری این ساز را سازی عربی می دانند و این دست اندازی هنر ربایان تنها محدود به هنر ما نبوده و مفاخر، مشاهیر و دانشمندان بزرگ ما را هم تصاحب کرده اند.

    کریم نژاد تاکید می کند: تا زمانی كه مسئولان ارشد فرهنگی  افق دیدشان را گسترده تر نکنند و حس مسئولیت در قبال فرهنگ  و هنر ایران اسلامی نداشته و به آن ارج ننهند و ما اگر میراث فرهنگی و هنری این كهن مرز وبوم را كه به عنوان هویت و شناسنامه تاریخی ابا و اجدادی ما است خودمان نگه نداریم؛ دیگران بهتر از ما بلدند از این سفره رنگین با چشم طمع استفاده كرده و برای خود هویت سازی کنند.

    وی در ادامه تصریح کرد: با تمام این اوصاف در این راستا می توان مستندات دقیق علمی – پژوهشی با ضبط اجراها توسط اساتید فن، تهیه كرده و توسط كارشناسان امر جهت بررسی و ثبت به اجلاس میراث معنوی و ناملموس فرستاد که البته این هم مستلزم همكاری تمام ارگان های فرهنگی ، علی الخصوص میراث فرهنگی و وزرات ارشاد است .

    برگزاری جشنواره مقامی گامی در حفظ و نگهداری فرهنگ و فولکلور

    کریم نژاد اعتقاد دارد: در راستای حفظ فرهنگ و فولکلور این مرز و بوم هیچ ایرادی ندارد (البته پیش از آنكه كمی دیر شود، ) گذشته فرهنگ و هنر این سرزمین که هویت و شناسنامه فرهنگی و هنری  ابا و اجدادی مان بوده را در سر كلاس های درس، در جشنواره ها و برنامه های متعدد فرهنگی و هنری به كودكان و نوجوانان این سرزمین كه آینده سازان ایران همیشه سرفراز هستند را بشناسانیم تا الگوی هنری نوجوان این مملكت فلان هنرمند یا نویسنده آن ور آبی نباشد و گوش جوانان از انواع موسیقی وارداتی بی هویت پر نشود .

    عضو باشگاه هنر پژوهان جوان كشور در این زمینه به برگزاری نخستین جشنواره مقامی اشاره کرده و اظهار می دارد: به عنوان یک فعال فرهنگی بسیار کوچک که دستی هم در کارهای اجرائی، بنا به  اقتضای شغلی دارم، اعتقاد دارم که املاء نانوشته غلط ندارد، جشنواره موسیقی فجر مقامی گام اول را برداشته که بالطبع کاستی‌ها و محدودیت‌هائی داشته است ولی در یک نگاه کلی و به عنوان حرکت اول سطح اجراها هم در بخش تکنوازی و هم گروه‌نوازی و آواز خوب و قابل توجه بود.

    وی با تاکید بر اینکه برگزاری این جشنواره جامعه موسیقی را امیدوار به گام‌های بعدی و برگزاری دوره‌های دیگر آن کرد، ادامه می دهد: برگزاری جشنواره یک اقدام شایسته و در خور توجه در جهت حمایت از هنرمندان موسیقی و مهم‌تر از آن کشف استعدادهای موسیقی بود که می‌تواند در تهاجم سیل انبوه موسیقی‌های وارداتی و گرایش جوانان این مرز و بوم به موسیقی هائی که رنگ و بوئی از هویت فرهنگی ما ندارد، میراث غنی و هویت این سرزمین را به نسل‌های جوان منتقل  و برای آیندگان نگه می‌دارد.

    کریم نژاد در ادامه اظهار می دارد: این ژانر موسیقائی در ایران به جایگاه شایسته خود نرسیده و مستلزم سرمایه‌گذاری، تحقیق و شناساندن بیشتری بوده و به هرحال اینگونه جشنواره‌ها باید تداوم و استمرار داشته باشند تا شاهد رشد موسیقی‌های قارچ‌گونه زیرزمینی و گرایش جوانان به موسیقی‌های وارداتی نباشیم.

    وی همچنین تصریح کرد: البته  انتظار جامعه موسیقی و آنانی كه به معنی واقعی كلمه دغدغه فرهنگ و هویت این آب و خاك را دارند، این بود که این کار باید توسط ارگان اصلی متولی فرهنگ و هنر برگزار می‌شد اما به هرحال دستمریزاد باید به شهرداری تبریز و سازمان فرهنگی هنری آن و مهمتر از همه به طراح جشنواره  باید گفت.

    مولف فرهنگ واژگان موسیقیایی شهریار عنوان می کند: اما نکته مهم در حفظ و اشاعه موسیقی موغامی و همچنین تمام آثار فولکلوریک موسیقی علاوه بر استمرار اجراها ، معرفی و شناساندن آنها به مردم و علاقمندان، نغمه‌نگاری و به نت درآوردن آنهاست، که امیدوارم با حمایت برگزار کنندگان جشنواره این مهم توسط اساتید فن و صاحبنظران عرصه موسیقی نیز جامه عمل به خود بپوشد.

    وی عنوان می کند: به هر حال ، برای جلوگیری از دست اندازی کشورهای همسایه به میراث کشورمان و پر كردن خلا منابع قابل استناد علمی به قلم صاحب نظران و پژوهشگران عرصه موسیقی می توان به سازمان فرهنگی هنری شهرداری تبریز و برگزاركنندگان جشنواره پیشنهاد داد كه در جهت حفظ و گسترش و انتقال این هنر به جایگاه حقیقی خود ، بخش پژوهش موسیقی موغامی را از جشنواره دوم راه اندازی کنند چرا كه نگاه علمی و تئوریزه به این نوع موسیقی بهترین گام در حفظ و تكریم این هنر و سپردن این گنجینه عظیم موسیقایی برای آیندگان است .

    -----------------
    گزارش: یاسمین مولانا



    کلیه حقوق مادی و معنوی متعلق به سایت آزادلو میباشد. استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است.

    مدیر سایت : علی قاسمیان -09378925816Site Template Design:mohsenmobashergermi@gmail.com